- صفحه اصلی
- اجاره تجهیزات پزشکی
- اجاره اکسیژن ساز
- اجاره ICU کامل در منزل تهران
- اجاره تشک مواج سلولی و تخممرغی در تهران
- اجاره سرنگ پمپ و پرفیوزر
- اجاره تخت بیمارستانی برقی و مکانیکی
- اجاره دستگاه ساکشن خانگی و بیمارستانی
- اجاره کپسول اکسیژن خانگی و پرتابل
- اجاره دستگاه زردی نوزاد در تهران
- اجاره دستگاه بایپپ در تهران
- اجاره دستگاه نبولایزر
- اجاره هولتر فشار خون
- اجاره دستگاه پالس اکسی متر
- اجاره دستگاه ونتیلاتور خانگی
- اجاره لولههای تنفسی بینی
- اجاره هولتر نوار قلب
- تعمیر تخصصی دستگاه اکسیژنساز
- اجاره مانیتور علائم حیاتی
- وبلاگ
- درباره ما
وبلاگ
تفاوت ونتیلاتور و اکسیژنساز؛ بررسی عملکرد و کاربرد هر دستگاه پزشکی
- 64 نظر
در شرایط کاهش اشباع اکسیژن یا نارسایی تنفسی، دو دستگاه کاربردی شامل ونتیلاتور و اکسیژنساز به کمک بیمار میآیند. ونتیلاتور دستگاهی مکانیکی است که با تنظیم فشار، حجم یا نرخ تنفسی، خود عمل تنفس را انجام داده و کاملاً وضعیت تنفسی بیمار را کنترل یا حمایت میکند. در مقابل، اکسیژنساز وظیفهی تولید و تأمین اکسیژن خالص از هوای محیط را دارد و عملکردی سادهتر داشته، صرفاً میزان اکسیژن دریافتی بیمار را افزایش میدهد. در نتیجه، تفاوت بنیادین آنها در عملکرد و سطح پیچیدگی دستگاه است: ونتیلاتور برای حمایت مکانیکی تنفس مورد استفاده قرار میگیرد، در حالی که اکسیژنساز فقط تامینکنندهی اکسیژن غلیظ است.
در زمان کاهش اشباع اکسیژن خون یا نارسایی تنفسی، پزشکان بهسراغ دستگاههایی میروند که توان ریهها را تقویت کنند. دو ابزار پرکاربرد برای این منظور، ونتیلاتور و اکسیژنساز هستند؛ اما تفاوت ونتیلاتور و اکسیژنساز چیست؟ بهطور خلاصه، ونتیلاتور دستگاه مکانیکی پشتیبان تنفس است که با تنظیم فشار و حجم یا نرخ تنفس، تنفس بیمار را هدایت یا حمایت میکند، درحالیکه اکسیژنساز صرفاً با جداسازی و غلیظ کردن اکسیژن از هوا، اکسیژن خالص را برای تنفس بیماران تأمین میکند. در این مقاله تفاوت عملکرد، موارد مصرف، مزایا و محدودیتهای هر دستگاه را بررسی میکنیم و خواهید دید که قیمت ونتیلاتور خانگی و اکسیژنساز در بازار حدوداً چقدر است و چگونه باید براساس وضعیت بیمار و بودجه، دستگاه مناسب انتخاب شود.
چرا شناخت تفاوت ونتیلاتور و اکسیژنساز حیاتی است؟
تشخیص صحیح بین خرید دستگاه تنفس مصنوعی یا اجاره ونتیلاتور خانگی یا ICU و تهیه اکسیژنساز خانگی فقط با درک تفاوتهای بنیادی این دستگاهها ممکن است. هر یک برای شرایط خاص طراحی شدهاند.
ونتیلاتورهای مکانیکی با فشار مثبت، عملیات دم و بازدم را برای بیمار انجام میدهند و میتوانند حجم و تعداد تنفس را تنظیم کنند. اکسیژنسازها با جداسازی نیتروژن از هوای محیط، جریان مداوم اکسیژن با خلوص ۹۰–۹۵ درصد ایجاد میکنند. اگر این تفاوتها نادیده گرفته شود، ممکن است بیمار به دستگاهی غیرمناسب متصل شده یا حتی با کمبود اکسیژن مواجه شود. ازسویدیگر، هزینهها، نیاز به آموزش، نگهداری و دسترسی به برق یا باتری در هنگام قطعی برق نیز در انتخاب مناسب برای هر بیمار نقش دارند.
معرفی ونتیلاتور و اکسیژنساز
قبلاز ورود به جزئیات، خوب است به زبان ساده بیان کنیم که تفاوت ونتیلاتور و اکسیژنساز چیست؟
مکانیسیم ونتیلاتور (فشار مثبت)
ونتیلاتورها براساس اصل فشار مثبت کار میکنند. در تنفس طبیعی، عضله دیافراگم با ایجاد فشار منفی هوا را به درون ریهها میکشد؛ اما ونتیلاتور خلاف این عمل میکند و به کمک فشار مثبت، هوا را به داخل مجاری تنفسی پمپ میکند.
مزیت این روش، امکان کنترل دقیق حجم جاری (Tidal Volume) و تعداد تنفس در دقیقه است. پزشک یا اپراتور میتواند میزان فشار دم (PIP)، نسبت دم به بازدم و درصد کسر اکسیژن دمی (FiO₂ مثبت) را تنظیم کند. همچنین ونتیلاتورها به مدهای مختلف مجهز هستند که در برآورد قیمت ونتیلاتور خانگی، باید آنها را بشناسید:
- SIMV (Synchronized Intermittent Mandatory Ventilation): در این مد، دستگاه تعداد مشخصی تنفس اجباری را ارائه میدهد ولی بین آنها بیمار اجازه دارد بهطور خودجوش تنفس کند. دستگاه زمان دم را با تنفس بیمار هماهنگ میکند.
- CPAP (Continuous Positive Airway Pressure): در این مد فشار مثبت ثابت در کل چرخه تنفس اعمال میشود. دستگاه سیپپ بیشتر برای درمان آپنه خواب استفاده میشود. فشار ثابت مانند استنت عمل میکند و راه هوایی را باز نگه میدارد.
- BiPAP (Bi-level Positive Airway Pressure): دستگاه بایپپ فشار مثبت دو سویه برای دم و بازدم تولید میکند. فشار دم (IPAP) بالاتر و فشار بازدم (EPAP) پایینتر است تا بیمارانی که در دم و بازدم هر دو مشکل دارند بتوانند راحتتر نفس بکشند. این دستگاه برای COPD شدید، نارسایی قلبی و سندرم دیسترس تنفسی بزرگسالان استفاده میشود و در مواقع نیاز میتوان از خدمات اجاره دستگاه بایپپ بهرهمند شد.
ونتیلاتورها ممکن است به نمایشگرهای علائم حیاتی، باتری پشتیبان، آلارم فشار، تنظیم رطوبت و فیلترهای هوا مجهز باشند. مدلهای پیشرفته، قابلیتهایی مانند Pressure Support Ventilation (PSV) یا Volume Assured Pressure Support (VAPS) ارائه میدهند که ترکیبی از کنترل حجم و فشار هستند و باید در برآورد قیمت ونتیلاتور خانگی مدنظر قرار بگیرند. به نقل از سایت nhlbi.nih، در مورد ونتیلاتورها آمده است:
“Mechanical ventilators are machines that act as bellows to move air in and out of your lungs.”
ونتیلاتورهای مکانیکی دستگاههایی هستند که مانند بالون عمل میکنند و هوا را به داخل و خارج ریههای شما هدایت میکنند.
| ویژگی | ونتیلاتور (Ventilator) | اکسیژنساز (Oxygen Concentrator) |
|---|---|---|
| هدف اصلی | کمک یا جایگزینی عملکرد تنفسی بیمار از طریق ورود و خروج مکانیکی هوا یا اکسیژن. | تأمین مداوم اکسیژن با غلظت بالا از راه تصفیه هوای محیط. |
| نوع عملکرد | مکانیکی – با فشار مثبت یا منفی هوای غنیشده را وارد ریهها میکند. | شیمیایی/فیزیکی – نیتروژن را حذف و اکسیژن را تغلیظ میکند. |
| کاربرد اصلی | بیماران با نارسایی حاد یا مزمن تنفسی که توانایی تنفس موثر ندارند. | بیماران با سطح اکسیژن خون پایین ولی توانایی تنفس خودکار. |
| مدت استفاده | معمولاً کوتاهمدت یا در مراقبتهای ویژه. | طولانیمدت در منزل یا مراکز درمانی. |
| تأمین هوا | نیازمند اکسیژن طبی یا سیستم اکسیژن مرکزی. | از هوای محیط تغذیه میکند و نیازی به کپسول ندارد. |
| میزان کنترل جریان | کاملاً قابل تنظیم، شامل فشار، حجم و سرعت تنفس. | تنظیم غلظت و جریان اکسیژن در محدوده محدود. |
| قیمت و پیچیدگی | گران و نیازمند تخصص برای کاربری و نگهداری. | ارزانتر و کاربری آسانتر. |
مکانیسم اکسیژنساز (فیلتر ژئولیت)
اکسیژنسازها با استفاده از کمپرسور هوا، هوای اتاق را به داخل دستگاه میکشند و به دو سیلندر حاوی فیلتر ژئولیت هدایت میکنند. ژئولیت نوعی آلومینوسیلیکات است که توانایی جذب مولکولهای بزرگتر نیتروژن را دارد؛ بنابراین مولکولهای کوچک اکسیژن از میان تخلخلها عبور کرده و در مخزن ذخیره میشوند. این فرایند با سوئیچ کردن خودکار بین دو سیلندر بهصورت مداوم تکرار میشود تا جریان اکسیژن قطع نشود.
اجزای اصلی اکسیژنساز شامل فیلترهای اولیه و هپا برای حذف گردوغبار و باکتریها، کمپرسور بدون روغن، شیر برقی یا سوئیچ والو برای هدایت هوا، مخزن ژئولیت، مخزن ذخیره اکسیژن و فلومتر جهت تنظیم جریان است. در خروجی دستگاه، اکسیژن از طریق لیوان مرطوبکننده عبور میکند تا مرطوب شود و خشکی مجاری تنفسی را کاهش بدهد.
اکسیژنسازهای پرتابل علاوهبر این اجزا، باتری شارژی داخلی دارند که در زمان قطع برق یا هنگام استفاده در بیرون از منزل به کار میرود. این باتری از طریق برق شهری یا آداپتور خودرو شارژ میشود. بنابراین، برای پاسخ به سوال اکسیژنساز خانگی چند لیتری خوبه، اول باید به مدتزمان کارکرد باتری، توان کمپرسور و خلوص اکسیژن توجه داشت و سپس لیتراژ ۵ لیتری یا 10 لیتری یا…. را در نظر گرفت.
آشنایی با تفاوت ونتیلاتور و اکسیژنساز برای بیماران و کادر درمان اهمیت بالایی دارد؛ زیرا این دو تجهیزات، کارکرد و کاربرد متفاوتی در فرآیند درمان دارند. ونتیلاتور با کمک فشار مثبت، عمل تنفس را بهطور کامل یا جزئی برای بیمار انجام میدهد، در حالی که اکسیژنساز تنها هوا را غنی از اکسیژن کرده و به بیمار میرساند. درک این تفاوتها، مشابه دانستن فرق ای سی یو با سی سی یو است؛ زیرا هر کدام برای شرایط و نیازهای خاص طراحی شدهاند. انتخاب صحیح دستگاه، مانع از اتلاف زمان و بروز خطرات درمانی میشود و در مواقعی که نیاز به مراقبتهای ویژه در خانه باشد، خدمات اجاره ICU در منزل میتواند بسیار کمککننده باشد.
مقایسه کاربرد بالینی و خانگی
شناخت تفاوت ونتیلاتور و اکسیژنساز به بیماران و خانوادهها کمک میکند تا با آگاهی بیشتری در مسیر درمان تصمیمگیری کنند. ونتیلاتور دستگاهی پیشرفته است که عمل تنفس را بهطور کامل یا جزئی برای بیمار انجام میدهد، در حالی که اکسیژنساز هوا را فیلتر کرده و با افزایش غلظت اکسیژن، آن را به بیمار میرساند.
برای بیمارانی که تنها به افزایش اکسیژن نیاز دارند، استفاده موقت و مقرونبهصرفه از خدماتی مانند اجاره اکسیژنساز میتواند گزینهای مناسب باشد. انتخاب صحیح دستگاه و رعایت نکات بهداشتی، ضامن بهبود ایمن و سریع خواهد بود.
ونتیلاتور و اکسیژنساز کاربردهای متفاوتی دارند و در شرایط خاص تجویز میشوند. در ادامه، تفاوت ونتیلاتور و اکسیژنساز از نظر کاربرد را بررسی میکنیم.
بیماران وابسته به تنفس مکانیکی
تفاوت ونتیلاتور و اکسیژنساز برای بیماران وابسته به تنفس مکانیکی بهشکل زیر است:
- نارسایی تنفسی حاد: بیمارانی که بهدلیل ARDS، آسیب مغزی، سکته یا تروما قادر به نفس کشیدن نیستند، نیاز به ونتیلاتور دارند تا دم و بازدم بهطور کامل توسط دستگاه انجام شود.
- جراحی و بیهوشی: طبق گفته وبسایت my.clevelandclinic.org، در حین عملهای جراحی طولانی، ماهیچههای تنفسی بیمار به علت داروهای بیهوشی از کار میافتند؛ در نتیجه ونتیلاتور تنفس را کنترل میکند.
- بیماران نیازمند مدهای تهویه: بیمارانی که هنوز میتوانند نفس بکشند اما نیاز به کمک دارند (مثلاً در COPD شدید)، ممکن است از مدهای SIMV یا BiPAP استفاده کنند تا تنفس خودبهخودیشان تقویت شود.
- ترخیص از ICU: پساز بهبودی نسبی، ونتیلاتور پرتابل خانگی با باتری پشتیبان میتواند مرحله انتقال از ICU به منزل را تسهیل کند. این دستگاهها کوچکترند و امکان تنظیم فشار و حجم دارند. توجه کنید که ونتیلاتور خانگی قیمت بالایی ندارد و از نظر اقتصادی بهصرفه است.
بیمارانی با افت خفیف SpO₂
تفاوت ونتیلاتور و اکسیژنساز برای بیمارانی با افت خفیف SpO₂ به شکل زیر است:
- COPD، فیبروز ریوی و مشکلات قلبی: در پاسخ به سوال بهترین دستگاه برای بیمار COPD در خانه چیست، باید بدانید افرادی که سطح اکسیژن خونشان کمی پایین است اما هنوز قادر به تنفس هستند، از اکسیژنتراپی بهره میبرند. پزشک براساس تست گاز خون، اکسیژنساز با حجم مناسب (۳، ۵، ۸ یا ۱۰ لیتری) تجویز میکند.
- استفاده خانگی: اکسیژنسازهای خانگی برای استفاده مداوم (حداقل چند ساعت تا ۲۴ ساعت) طراحی شدهاند. این دستگاهها با برق شهری کار میکنند و قابلیت جابجایی در منزل را دارند. اکسیژنسازهای پرتابل برای بیرون از خانه استفاده میشوند و باتری دارند.
- بیماران با آپنه خواب یا چاقی: گاهی بیماران آپنه خواب به استفاده از CPAP یا BiPAP نیاز دارند تا مجاری هوایی باز بماند. این دستگاهها فشار مثبت ایجاد میکنند اما اکسیژن غلیظ تولید نمیکنند. برای افزایش اکسیژن، گاهی اکسیژنساز به لوله دستگاه CPAP یا بایپپ متصل میشود.
جدول تفاوتهای کلیدی
در جدول زیر، تفاوت ونتیلاتور و اکسیژنساز را بهطور خلاصه مشاهده میکنید:
| ویژگی | ونتیلاتور | اکسیژنساز |
|---|---|---|
| عملکرد اصلی | دمیدن هوا و اکسیژن به ریهها و خارج کردن CO₂ با فشار مثبت | جداسازی نیتروژن از هوای محیط و ارائه اکسیژن غلیظ (۹۰–۹۵٪) |
| FiO₂ (کسر اکسیژن دمی) | قابل تنظیم بین ۲۱ درصد تا ۱۰۰ درصد بسته به نیاز بیمار و مد تهویه | ثابت حدود ۸۷–۹۵٪، براساس نوع و قدرت دستگاه |
| جریان/ظرفیت | حجم جاری و تعداد تنفس قابل تنظیم؛ جریان میتواند از ۱۵ تا ۶۰ لیتر در دقیقه باشد؛ در مدهای SIMV/CPAP/BiPAP ممکن است متفاوت باشد | ۲ تا ۱۰ لیتر در دقیقه بسته به مدل (لیتراژ ۵ لیتری، 3، ۸ یا ۱۰ لیتری) |
| نیاز به برق | اکثر ونتیلاتورهای بیمارستانی نیازمند برق ثابت هستند؛ برخی مدلها باتری اضطراری برای چند ساعت دارند | مدلهای خانگی با برق شهری؛ مدلهای پرتابل دارای باتری قابل شارژ داخلی |
| صدا | بهدلیل کمپرسور و سیستم فشار، صدای نسبتاً بیشتر؛ برخی مدلها مجهز به عایق صوتی هستند | صدای تولیدی ناشی از کمپرسور بدون روغن است و با فنر یا باکس کاهش مییابد |
| مهارت کاربر | نیازمند آموزش تخصصی؛ تنظیم پارامترها توسط پزشک یا درمانگر تنفسی انجام میشود | استفاده نسبتاً ساده؛ پساز آموزش اولیه توسط کارشناس، همراه بیمار میتواند دستگاه را روشن کند و فلومتر را تنظیم کند |
| هزینه خرید | براساس مدل، قیمتها بسیار متفاوتاند؛ مثلا ونتیلاتور LTV1150 حدود ۶۰–۶۴ میلیون تومان است و دستگاه ResMed Astral 150 حدود ۴۱۰ میلیون تومان | اکسیژنسازهای ۵ لیتری E.G.T حدود ۳۵٫۸–۳۶٫۵ میلیون تومان و اکسیژنساز ۱۰ لیتری مارک اکساز حدود ۵۰٫۵–۵۲ میلیون تومان هستند |
| هزینه اجاره | اجاره ونتیلاتور خانگی ماهانه حدود ۵٫۵ میلیون تومان است؛ اجاره ونتیلاتور ICU با برند خارجی ممکن است ۳٫۵–۵ میلیون تومان باشد (براساس منابع دیگر) | اجاره اکسیژنساز ۵ یا ۱۰ لیتری معمولاً ۱٫۵–۳ میلیون تومان در ماه |
| محدودیتها | احتمال عفونت و آسیب تارهای صوتی در روش تهاجمی؛ نیاز به مراقبت ویژه؛ هزینه بالا | خلوص اکسیژن محدود (۹۰–۹۵٪)، وابستگی به برق؛ محدودیت ظرفیت؛ نمیتواند جای ونتیلاتور را در بحران حاد بگیرد |
شما میتوانید برای مشاوره تلفنی رایگان با کارشناس تنفس برای رسیدن به پاسخ سوالاتی مثل اکسیژنساز خانگی چند لیتری خوبه، با شماره … تماس بگیرید تا متخصصین پارسان مد براساس وضعیت بیمار شما، دستگاه مناسب را پیشنهاد دهند.
مزایا و محدودیتهای ونتیلاتور و اکسیژن ساز
اما تفاوت ونتیلاتور و اکسیژنساز از نظر مزایا و محدودیتها چیست؟
مزایا / معایب ونتیلاتور
مزایای ونتیلاتور عبارتاند از:
- ونتیلاتور امکان کنترل کامل دم و بازدم، حجم جاری، نرخ تنفس و میزان اکسیژن را فراهم میکند؛ این ویژگی برای بیماران در ICU حیاتی است.
- وجود مدهای SIMV، A/C، PCV، CPAP و BiPAP انعطافپذیری زیادی میدهد و میتوان دستگاه را با وضعیت بیمار تطبیق داد.
- فشار مثبت در انتهای بازدم (PEEP) باعث باز ماندن آلوئولها و بهبود تبادل گاز میشود.
- در برخی بیماران میتوان از ماسک یا بایپپ استفاده کرد که نیاز به لولهگذاری ندارد و امکان صحبت، خوردن و سرفه وجود دارد.
معایب ونتیلاتور عبارتاند از:
- تهویه تهاجمی نیازمند لولهگذاری در نای است که خطر عفونت بیمارستانی و آسیب به تارهای صوتی را افزایش میدهد.
- فشار بیشازحد میتواند باعث پاره شدن آلوئولها و ایجاد باروتروما شود؛ بنابراین تنظیم دقیق PIP ضروری است.
- تنظیم پارامترهای ونتیلاتور نیازمند دانش پزشکی است و هر اشتباهی میتواند پیامد جدی داشته باشد.
- ونتیلاتورها گران هستند؛ خرید دستگاه تنفس مصنوعی معمولاً چند ده میلیون تومان هزینه دارد و اجاره آن نیز برای برخی خانوادهها سنگین است. قیمت ونتیلاتور خانگی هم نسبتاً بالاست.
مزایا / معایب اکسیژنساز
مزایای اکسیژنساز عبارتاند از:
- پساز آموزش اولیه، همراه بیمار به راحتی میتواند دستگاه را روشن و فلومتر را روی لیتراژ تجویز شده تنظیم کند.
- قیمت اکسیژنساز خانگی پایینتر از ونتیلاتور است.
- اکسیژنساز میتواند ۲۴ ساعته کار کند (با استراحت کوتاه برای خنک شدن) و برای بیماران COPD، فیبروز ریوی و نارسایی قلبی مناسب است.
- طبق گفته وبسایت mainclinicsupply.com، یکی از مزایای قابل توجه دستگاههای اکسیژنساز، قابلیت حمل آنهاست. در واقع دستگاههای پرتابل با باتری داخلی قابل حمل هستند و به بیمار اجازه میدهند خارج از منزل نیز اکسیژن دریافت کند.
- برخلاف کپسول اکسیژن که حاوی گاز فشرده است، اکسیژنساز از هوای محیط استفاده میکند و خطر انفجار ندارد.
معایب اکسیژنساز عبارتاند از:
- در پاسخ به سوال ونتیلاتور پرتابل بهتر است یا اکسیژنساز، باید گفت که اکثر اکسیژنسازها خلوص ۹۰–۹۵ درصد را تامین میکنند؛ برای بیمارانی با نیاز به FiO₂ بالا (مثلاً در ARDS)، این مقدار کافی نیست و ونتیلاتور یا ترکیب اکسیژنساز با سیپپ/بایپپ مورد نیاز است.
- مدلهای خانگی بدون باتری کار نمیکنند و در صورت قطع برق باید از باتری اضطراری یا کپسول اکسیژن استفاده کرد.
- حداکثر جریان ۱۰ لیتر در دقیقه ممکن است برای بیماران با نارسایی شدید ریوی یا هنگام ورزش کافی نباشد.
- فیلترها باید بهطور مرتب شسته یا تعویض شوند؛ فیلتر اولیه هر هفته باید با آب و بدون شوینده شسته شود، فیلتر هوا بسته به برند پساز چند ماه تعویض میشود و فیلتر خروجی آنتیباکتریال باید تمیز نگه داشته شود. در صورت شستوشوی نادرست، دستگاه هشدار E02 میدهد.
البته با رعایت نکات نگهداری دستگاه تنفسی میتوانید از بروز هشدار جلوگیری کنید و عمر و عملکرد دستگاه را افزایش دهید.
راهنمای انتخاب براساس وضعیت بیمار و بودجه
انتخاب بین ونتیلاتور و اکسیژنساز به عوامل متعددی بستگی دارد: وضعیت بالینی بیمار، سطح SpO₂، توان مالی، مدت زمان مورد نیاز، امکان دسترسی به برق، و آموزش پرسنل. در ادامه چند سناریوی عمومی ارائه میشود.
سناریوی بیمار ICU تا ریهابیلیتیشن
تصور کنید بیمار بهدلیل سینهپهلو و ARDS در ICU بستری شده و با ونتیلاتور تهاجمی تحت درمان است. پساز چند روز، وضعیت بیمار پایدار میشود و پزشک میخواهد بیمار را از ونتیلاتور جدا کند. در این مرحله، از مد SIMV یا PSV با کاهش تدریجی تعداد تنفس اجباری استفاده میشود تا عضلات تنفسی بیمار تقویت شود. هنگامی که بیمار قادر به نفس کشیدن بهطور مستقل شد اما هنوز نیاز به اکسیژن دارد، پزشک ممکن است انتقال به ونتیلاتور پرتابل یا بایپپ را برای مدت کوتاه تجویز کند.
پساز ترخیص، ادامه درمان با اکسیژنساز خانگی مناسب خواهد بود تا SpO₂ در محدوده مطلوب باقی بماند. خانواده میتوانند ابتدا برای اجاره ونتیلاتور ICU یا خانگی اقدام کنند و سپس در صورت نیاز دائمی، اقدام به خرید دستگاه تنفس مصنوعی یا اکسیژنساز کنند. اگر بیمار حملونقل دارد، تهیه اکسیژنساز پرتابل با باتری توصیه میشود.
نکات ایمنی کپسول اکسیژن طبی شامل نگهداری در محیط خنک و دور از حرارت، جلوگیری از تماس با روغن یا چربی، بررسی منظم نشتی، استفاده از تجهیزات استاندارد و جابهجایی با محافظ ایمن است.
یکی از نکات مهم در آشنایی با تجهیزات پزشکی، دانستن تفاوت ونتیلاتور و اکسیژنساز است؛ همانطور که وبسایت Biosysmed توضیح داده، هرکدام نقش و کاربرد ویژهای در حمایت از بیماران دارند.
SpO₂ stands for peripheral oxygen saturation and indicates the oxygen saturation level in the blood. This value represents the ratio of oxygen-bound hemoglobin to the total hemoglobin. The body requires a certain amount of oxygen to function properly and stay healthy, as low SpO₂ levels can lead to serious complications.
سناریوی استفاده کوتاهمدت در منزل
برای بیمارانی که پساز عمل جراحی یا بیماریهای تنفسی خفیف، به مدت کوتاه چند روز تا چند هفته، نیاز به اکسیژن دارند، اکسیژنساز خانگی با حجم ۳ یا ۵ لیتر مناسب است. چنین بیمارانی هنوز میتوانند نفس بکشند و فقط نیاز به افزایش FiO₂ دارند. در صورت افت شدید SpO₂ یا بروز علائم خفگی، باید بهسرعت به پزشک مراجعه و از دستگاههای کمکتنفسی مانند CPAP یا BiPAP استفاده کرد؛ اما آیا اکسیژنساز جای ونتیلاتور را میگیرد؟ پاسخ منفی است: اکسیژنساز فقط اکسیژن را تغلیظ میکند و فشار برای باز نگهداشتن راه هوایی ایجاد نمیکند. بنابراین در شرایط حاد جایگزین ونتیلاتور نیست؛ اما میتواند مکمل آن باشد.
سخن پایانی
تفاوت ونتیلاتور و اکسیژنساز در عملکرد، کاربرد و سطح حمایت تنفسی است. ونتیلاتور با فشار مثبت، دم و بازدم را کنترل میکند و برای بیماران حاد که قادر به نفس کشیدن نیستند مناسب است. اکسیژنساز با فیلتر ژئولیت اکسیژن هوای محیط را غلیظ میکند و برای بیمارانی که با افت خفیف تا متوسط SpO₂ مواجهاند، بهترین گزینه است. هزینه خرید و اجاره ونتیلاتور ICU و خانگی بیشتر از اکسیژنساز است؛ بنابراین باید بودجه و مدت نیاز را بررسی کنید. برای بیماران با COPD یا فیبروز ریوی که به اکسیژن طولانیمدت نیاز دارند، اکسیژنساز ۵ یا ۱۰ لیتری مناسب است. برای بیماران ICU که به تهویه مکانیکی نیاز دارند، اجاره یا خرید ونتیلاتور ICU ضرورت دارد.
اما اگر هنوز هم درباره انتخاب دستگاه مناسب تردید دارید، میتوانید با کلیک بر لینک مشاهده قیمت و اجاره ونتیلاتور/اکسیژنساز اقدام کنید یا با کارشناسان پارسان مد تماس بگیرید تا شما را بهصورت کامل و دقیق راهنمایی کنند.
پرسشهای متداول (FAQ)
آیا اکسیژنساز میتواند جای ونتیلاتور را در بیماران حاد بگیرد؟
خیر. اکسیژنساز تنها هوای محیط را فیلتر و اکسیژن آن را غلیظ میکند، در حالی که ونتیلاتور برای بیمارانی که توانایی انجام دم و بازدم ندارند، عملیات کامل تنفس را انجام میدهد.
برای قطعی برق چه راهکاری در ونتیلاتور یا اکسیژنساز وجود دارد؟
بسیاری از ونتیلاتورها دارای باتری پشتیبان هستند که در صورت قطع برق برای چند ساعت انرژی دستگاه را تامین میکند. برخی اکسیژنسازهای پرتابل نیز باتری داخلی دارند و میتوانند از طریق برق خودرو شارژ شوند.
حداکثر مدت استفادهی مداوم از اکسیژنساز چقدر است؟
اکسیژنسازهای خانگی برای کارکرد طولانیمدت طراحی شدهاند و میتوانند ۲۴ ساعت در روز استفاده شوند، به شرط آنکه هر ۸–۱۰ ساعت به مدت ۳۰ دقیقه خاموش شوند تا کمپرسور خنک شود و عمر دستگاه افزایش یابد. دستورالعمل سازنده و توصیه پزشک را در نظر بگیرید.
تعویض فیلترهای اکسیژنساز هر چند وقت یک بار لازم است؟
فیلتر اولیه (پلیاورتان) هر هفته باید با آب معمولی شسته و خشک شود. فیلتر هپا بسته به مدل و برند دستگاه هر ۳ تا ۶ ماه تعویض میشود و فیلتر خروجی آنتیباکتریال نیز باید طبق دستور کارخانه بررسی و در صورت آلودگی تعویض شود.
ونتیلاتور بیشتر در چه شرایطی کاربرد دارد؟
ونتیلاتور در شرایط بحرانی و ICU کاربرد دارد و برای بیمارانی که قادر به تنفس خودشان نیستند یا نیاز به حمایت تنفسی دارند، ضروری است.
اکسیژنساز چه مزیتی نسبت به ونتیلاتور دارد؟
اکسیژنساز دستگاهی ساده است که غلظت اکسیژن هوای تنفسی را افزایش میدهد، نگهداری آسانتری دارد و برای بیماران مزمن یا استفاده خانگی مناسب است.
آیا میتوان همزمان از ونتیلاتور و اکسیژنساز استفاده کرد؟
بله، در برخی بیماران که نیاز به حمایت تنفسی و افزایش اکسیژن دارند، ونتیلاتور میتواند هوا را به ریهها پمپاژ کند و اکسیژنساز نیز غلظت اکسیژن هوا را افزایش دهد تا سطح اکسیژن خون به حد مطلوب برسد. این کار تحت نظر پزشک انجام میشود.
آیا اکسیژنساز نیاز به نگهداری خاصی دارد؟
بله، نگهداری منظم اکسیژنساز برای عملکرد صحیح آن ضروری است. شامل تمیز کردن فیلترها، بررسی نشتیها و سرویس دورهای دستگاه مطابق دستور کارخانه است تا عمر دستگاه افزایش یابد و کیفیت اکسیژن خروجی حفظ شود.
64 دیدگاه در “تفاوت ونتیلاتور و اکسیژنساز؛ بررسی عملکرد و کاربرد هر دستگاه پزشکی”
سلام ممنونمبخاطر مقاله خوبتون فقط یه سوال داشتم برای مراقبت تو خونه چه زمانی اکسیژنساز کافیه و چه وقتی باید سمت ونتیلاتور رفت؟
سلام. خوشحالم مطلب واستون مفید بوده. اکسیژنساز وقتی کمک میکنه که فرد خودش نفس میکشه ولی به اکسیژن بیشتر نیاز داره. ونتیلاتور وقتی مطرحه که نفس کشیدن به کمک دستگاه لازم باشه. تصمیم دقیق با پزشکه و بر اساس معاینه و آزمایشها گرفته میشه.
سلام وقت بخیر پدر من COPD داره و شبها تنگی نفسش بدتر میشه، الان اکسیژنساز داریم. لازمه دستگاهی مثل بایپپ یا ونتیلاتور هم بگیریم؟
سلام وقت شما بخیر. این موضوع رو فقط پزشک معالج با دیدن وضعیت و نتایج آزمایشها میتونه مشخص کنه. بعضی بیمارا ممکنه از تهویه غیرتهاجمی مثل بایپپ سود ببرن، ولی خرید یا تنظیم دستگاه بدون نسخه و پیگیری پزشکی توصیه نمیشه.
سلام برای اکسیژنساز خونه، نگهداریش مثل فیلتر و آب مرطوبکننده هر چند وقت باید انجام بشه؟
سلام وقتتون بخیر . زمانبندی نگهداری به مدل دستگاه بستگی داره. حتما طبق دفترچه راهنما و توصیه پشتیبانی همون برند عمل کنید و از آب مقطر تازه استفاده کنید.
سلام وقت بخیر بعد از کرونا برای مامانم اکسیژنساز گذاشتیم. گاهی اشباع اکسیژن روی پالساکسیمتر بین ۹۴ تا ۹۶ نشون میده ولی زود خسته میشه. لازمه جریان اکسیژن رو خودمون بالا ببریم؟
سلام وقت تون بخیر. تغییر در دبی اکسیژن باید فقط با نظر پزشک انجام بشه. عدد پالساکسیمتر و علائم باید با هم تفسیر بشن. بهتره با پزشک معالج هماهنگ کنید تا تنظیمات مناسب رو مشخص کنه.
سلام وقت بخیر. یه سوال داشتم اکسیژنساز میتونه کامل جای کپسول رو بگیره یا بهتره هر دو رو داشته باشیم؟
سلام وقت تون بخیر. اکسیژنساز برای استفاده مداوم و وقتی برق هست مناسبه. کپسول میتونه برای جابهجایی کوتاه یا پشتیبان در قطع برق مفید باشه. انتخاب نهایی به نسخه پزشک و شرایط خونه بستگی داره.
خیلی برام جالبه فرقشون رو بدونم: ونتیلاتور عملاً نفس کشیدن رو انجام میده اما اکسیژنساز فقط اکسیژن بیشتری میده؟ یعنی اکسیژنساز وقتی کافی نیست باید حتما ونتیلاتور باشه؟
سلام وقت تون بخیر
بله دقیقاً همینطوره — وقتی عضلات تنفسی یا ریه خودشون قادر به به اندازه کافی دم و بازدم نیستن، ونتیلاتور کمک میکنه. اکسیژنساز کارش فقط افزایش سطح اکسیژن خون است، نه کمک مکانیکی به تنفس.
من یه نفری که میشناسم COPD شدید داشت، اول با اکسیژنساز خونش بهتر شد ولی بعدها گفتن باید به ونتیلاتور بره چون دی اکسیدکربن بدنش زیاد شده بود. آیا این مرحلهاش پیشبینی میشه یا ممکنه ناگهانی پیش بیاد؟
سلام وقت تون بخیر
ممکنه تدریجی باشه یا ناگهانی — بستگی به وضعیت بیماری، اینکه عفونت باشه یا نه، تغذیه، وضعیت عضلات تنفسی، و خیلی عوامل دیگه. پزشک معمولاً با مانیتور کردن گازهای خون و وضعیت تنفسی تصمیم میگیره.
آیا ونتیلاتور همیشه تو بیمارستان لازمه؟ ممکنه مدلهایی باشن که برای منزل هم باشن و کاراییشون مشابه باشه؟
سلام وقت تون بخیر
بله بعضی مدلها برای منزل هم هستن ولی نه همیشه و نه برای هر بیماری. دقیقاً وقتی لازم میشه که دستگاه بتونه به صورت دائمتر فشارها و حجم تنفسی رو کنترل کنه و نظارت پزشکی باشه.
پدرم یه اکسیژنساز قابل حمل داشت، استفادهش راحت بود ولی گاهی اشباع اکسیژنش خوب نمیشد با اون دستگاه. گفتن شاید باید ونتیلاتور که قدرتمندتره استفاده کنه. آیا ممکنه اکسیژنساز پرتابل در فشار زیاد نتونه جواب بده؟
سلام وقت تون بخیر
آره دقیقاً همین اتفاق ممکنه بیفته. دستگاههای پرتابل ظرفیت محدودتری دارن و اگر نیاز بیمار بیشتر باشه، فشار یا حجم اکسیژن بیشتری بخواد، توان پرتابل ممکنه کافی نباشه.
سلام ممنون بخاطر مطلب خوبتون. تو متن گفته بودن ونتیلاتور تنظیمات پیچیدهای داره مثل فشار دم، حجم تنفسی و غیره. آیا امکانش هست خانواده بیمار بدون آموزش بتونن از ونتیلاتور استفاده کنن در منزل، یا حتماً باید پرستار متخصص باشه؟
سلام وقت بخیر
خوشحالم مطلب واستون مفید بوده
معمولاً نیاز به آموزش حرفهای هست، چون تنظیم اشتباه میتونه خطرناک باشه. در منزل اگر ونتیلاتور باشه، حتماً باید تحت نظارت پزشک و پرستار آموزش دیده استفاده بشه.
من همیشه فکر میکردم ونتیلاتور فقط برای بیمارستانهاست، اما حالا میبینم که حتی برای استفاده خانگی هم میشه ازش استفاده کرد. آیا این دستگاهها برای استفاده در منزل ایمن هستند؟
سلام وقت بخیر. بله، ونتیلاتورهای خانگی برای شرایط خاص طراحی شدن. البته نیاز به آموزش و نظارت دارن تا ایمن استفاده بشن.
تجربه من با اکسیژن ساز خیلی مثبت بوده. پدرم با بیماری ریوی ازش استفاده میکنه و خیلی راحتتر نفس میکشه. آیا این دستگاهها برای همه شرایط تنفسی مناسب هستن؟
سلام وقت بخیر. خوشحالیم که مفید بوده. اکسیژن ساز برای هیپوکسمی مزمن خوبه، اما برای نارسایی تنفسی حاد معمولاً کافی نیست.
من همیشه فکر میکردم ونتیلاتور و اکسیژن ساز یکی هستن. الان متوجه شدم که تفاوتهای زیادی دارن. آیا میشه از هر کدوم در هر شرایطی استفاده کرد؟
سلام وقت بخیر. نه، انتخاب دستگاه بستگی به وضعیت بیمار داره. برای هیپوکسمی مزمن اکسیژن ساز خوبه، اما برای نارسایی تنفسی حاد ونتیلاتور نیاز هست.
من از ونتیلاتور برای مادرم استفاده میکنم که مشکل تنفسی داره. آیا این دستگاه برای استفاده طولانیمدت مناسب هست؟
سلام وقت بخیر. بله، ونتیلاتورهای خانگی برای استفاده طولانیمدت طراحی شدن، اما نیاز به مراقبت و نظارت دارن.
من با اکسیژن ساز مشکل داشتم چون همیشه باید به برق وصل میبود. آیا مدلهای قابل حملی هم وجود دارن؟
سلام وقت بخیر. بله، اکسیژن سازهای قابل حمل با باتری وجود دارن که میتونید در سفر یا بیرون از منزل استفاده کنید.
ممنون از مطلب جامع؛ فقط یک سوال دارم: اگر کسی سطح اشباع اکسیژن خونش متوسط باشه (مثلاً ۸۸-۹۲٪) و هنوز تنفس خودش رو داره، آیا انتخاب دستگاه اکسیژن ساز بهتنهایی کفایت میکنه یا ممکنه سریعتر به دستگاه ونتیلاتور نیاز پیدا کنه؟ از نظر شما چه شاخصهایی باید دقیقتر بررسی بشن تا تصمیمگیری درست بشه؟
اگر کسی اشباعش بین ۸۸ تا ۹۲ درصد باشه و هنوز خودش نفس بکشه، معمولاً اکسیژنساز بهتنهایی جواب میده و قرار نیست یکباره نیاز به ونتیلاتور پیدا کنه؛ مگر اینکه مشکل «تهویه» داشته باشه و نتونه دیاکسیدکربن رو خوب دفع کنه. چیزهایی که باید دقیقتر چک بشه اینه که نفسنفسزدن شدید داره یا نه، شبها دچار تنگینفس و حالت خستگی تنفسی میشه یا نه، سطح هوشیاری کم میشه، لبها یا ناخنها بنفش میشه، یا علائم احتباس CO₂ مثل سردرد صبحگاهی داره. اگر مشکل فقط افت اکسیژنه، اکسیژنساز کفایت میکنه؛ اما اگر این علائم اضافه بشن، یعنی تهویه کافی نیست و اونجاست که پزشک ممکنه به سمت BiPAP یا ونتیلاتور فکر کنه. برای اجاره دستگاه بایپپ میتونید به صفحه خدما ما مراجعه کنید.
خیلی عالی توضیح دادید، فقط میخواستم بدونم در شرایط خانگی، نگهداری و سرویس دورهای اکسیژن ساز به چه صورت باشه؟ مثلاً فیلترها، کیفیت برق، یا تهویه محیط، چه تأثیری دارند؟ آیا در مطلب توضیح داده نشده بود یا من باز باید منبع جداگانه پیدا کنم؟
سلام و درود. تو شرایط خانگی، اکسیژنساز واقعاً نگهداری سختی نداره، فقط چند تا نکته مهمه که اگر رعایتشون کنی دستگاه هم طول عمر بیشتری پیدا میکنه هم اکسیژن خروجیاش ثابت میمونه. مهمترین چیزها فیلترها هستن؛ فیلتر هوای پشتی معمولاً باید هر چند روز یکبار تمیز بشه و فیلترهای داخلی هم هر چند ماه یکبار طبق نظر سرویسکار تعویض میشن. کیفیت برق هم خیلی مهمه، چون کمپرسور دستگاه به نوسان حساسه و بهتره حتماً از برق بدون نوسان یا محافظ استفاده بشه. تهویه محیط هم نقش داره؛ اگر اتاق خیلی گرم یا بدون جریان هوا باشه، دستگاه داغ میکنه و راندمانش میاد پایین. عملاً این موارد معمولاً داخل مطالب بهصورت کامل گفته نمیشن و خیلیها مجبور میشن جداگانه دنبالش بگردن، ولی همین چند نکته کلیدی، ۹۰ درصد نگهداری صحیح اکسیژنساز رو پوشش میده.
سوالی داشتم: زمانی که از ونتیلاتور استفاده میشه، آیا میزان اکسیژن دستگاه از هوای معمولی بسیار بیشتر هست یا موضوع، فشار دادن هوا به داخل ریه هست؟ با مطلب شما متوجه شدم که عملکردش کاملاً متفاوت هست، ولی هنوز برایم روشن نیست در عمل کدام عملکرد بیشتر نقش داره: تولید اکسیژن یا تهویه مصنوعی؟ ممنون میشم توضیح بدید.
سلام و درود. وقتی از ونتیلاتور استفاده میشه، خودش اکسیژن زیادی تولید نمیکنه و معمولاً همون هوای معمولی رو وارد ریه میفرسته، مگر اینکه بهش منبع اکسیژن وصل کنن. نقش اصلی ونتیلاتور اینه که هوا رو با فشار و حجم کنترلشده به داخل ریه برسونه و کمک کنه دیاکسیدکربن بهتر خارج بشه، یعنی تمرکش روی تهویه مؤثره نه افزایش درصد اکسیژن. اگر اکسیژن جداگانه به دستگاه وصل کنن، درصد اکسیژن بالا میره، اما باز هم قسمت اصلی کار دستگاه همون کمککردن به تنفس و جلوگیری از جمع شدن CO₂ هست. بنابراین در عمل، ونتیلاتور بیشتر به خاطر تهویه استفاده میشه تا تولید اکسیژن.
مطالبتون مفید بود ولی من درگیر یک مورد خاص هستم: اگر بیمار COPD دارد و در منزل نیاز به اکسیژن درمانی داره ولی قطعاً امکان ندارد راه هواییش مشکل شدید داشته باشه، به نظرتون بهتر است ابتدا سراغ اکسیژن ساز برم یا یک دستگاه ونتیلاتور برای منزل؟ یا شاید ترکیبشون؟ تجربهای دارید در این زمینه؟
سلام و درود. اگه بیمار COPD داره و فقط افت اکسیژن پیدا میکنه، معمولاً اول از همه سراغ اکسیژنساز میرن؛ چون نیاز اصلیش همون جبران کمبود اکسیژنه. ونتیلاتور یا BiPAP بیشتر وقتی لازمه که بیمار نتونه خودش خوب نفس بکشه یا CO₂ بالا بره. خیلی وقتها ترکیب اکسیژنساز با BiPAP فقط برای موارد شدید استفاده میشه. پس تا وقتی مسئله فقط کمبود اکسیژنه و راه هوایی هم مشکل جدی نداره، شروع با اکسیژنساز انتخاب منطقیتره
خیلی خوبه که این مقایسه روشن نوشته شده بود. یادمون باشه ونتیلاتور وقتی کاربرد داره که شخص نفس کشیدن خودکار نداشته باشه، یعنی بدنش قادر نباشه خودش دم و بازدم کنه. ولی اکسیژنساز فقط اکسیژن رو غلیظ میکنه و برای کسانی که تنفسشون نسبتا کار میکنه، مناسبه. پس اگر وضعیت بیمار خفیف باشه، اکسیژنساز کافیست.
دقیقا همین طوره. انتخاب بین این دو دستگاه بستگی به شرایط بیمار داره. اگه بیماری در وضعیت حادی باشه که نیاز به پشتیبانی کامل از تنفس داره، ونتیلاتور مناسبه. اما برای بیمارانی که مشکل تنفسی کمی دارن و فقط نیاز به تأمین اکسیژن بیشتر دارن، اکسیژنساز بهترین انتخابه.
نکتهای که متن گفت برای من جالب بود: ونتیلاتور ابزار پیچیدهتریه، باید مهارت داشت باشی تا تنظیماتش رو درست کنی. اکسیژنساز نسبت به اون سادهتره، راحتتر میشه در خونه استفادهش کرد.
کاملا درست میگید. ونتیلاتور برای استفاده خانگی مناسب نیست و نیاز به مهارتهای خاص و تجهیزات اضافی داره. بهخصوص که باید تنظیماتش رو درست انجام داد تا به درستی عمل کنه. ولی اکسیژنساز خیلی راحتتره و برای بیمارانی که نیاز به اکسیژن اضافی دارن و وضعیتشون ثابت هست، انتخاب عالیه.
به نظرم همیشه نیاز نیست سراغ ونتیلاتور بریم. برای کسانی که فقط اکسیژن خونشون کمی کمه یا مشکل جدی تنفسی ندارن، اکسیژنساز خیلی معقولتره.
دقیقا، برای کسانی که وضعیتشون بحرانی نیست، اکسیژنساز بهترین گزینه است. ونتیلاتور باید فقط در شرایطی استفاده بشه که بیمار نتونه خودش نفس بکشه و نیاز به دستگاهی برای کنترل تنفس داشته باشه. در غیر این صورت، اکسیژنساز نه تنها مقرون به صرفهتره بلکه استفاده راحتتری هم داره.
من قبل از خوندن این مطلب واقعا فکر میکردم ونتیلاتور و اکسیژن ساز عملا یه کار رو انجام میدن و فقط اسمشون فرق داره. الان که خوندم فهمیدم داستان خیلی جدیتره. سوالم اینه برای بیماری که نفس میکشه ولی زود نفسش میگیره و اکسیژنش میاد پایین، معمولا کدوم انتخاب منطقیتره که هم امن باشه هم اذیتش نکنه
تو این شرایط معمولا اول سراغ اکسیژن ساز میرن چون بیمار هنوز توانایی نفس کشیدن رو داره و فقط نیاز به اکسیژن کمکی داره. ونتیلاتور وقتی مطرح میشه که الگوی تنفس به هم ریخته یا بیمار نتونه خودش به اندازه کافی هوا رو جا به جا کنه. تصمیم نهایی رو پزشک با توجه به وضعیت ریه و عدد اکسیژن خون میگیره و بهتره بدون نظر تخصصی سراغ دستگاه قویتر نرفت
چیزی که برای ما ترسناکه اینه که تو خونه از کجا بفهمیم وضعیت بیمار داره خطرناک میشه. بعضی وقتا اکسیژن وصله ولی حال بیمار خوب نیست و آدم نمیدونه باید صبر کنه یا سریع اقدام کنه
تو خونه باید بیشتر به علائم توجه کرد نه فقط به دستگاه. اگه با وجود اکسیژن کمکی هنوز نفس کشیدن سخته، رنگ لب یا ناخن تغییر میکنه، بیمار گیج یا بیحال میشه یا تنفسش خیلی تند و نامنظم میشه، اینا زنگ خطره. اکسیژن ساز برای خیلی از موارد جواب میده، ولی بدتر شدن علائم یعنی باید حتما با پزشک یا اورژانس هماهنگ بشه
ما سالمند داریم و خیلی زود با صدا و ماسک دچار استرس میشه. از نظر راحتی استفاده و تحمل بیمار، اکسیژن ساز بهتره یا ونتیلاتور کمتر اذیت میکنه
معمولا اکسیژن ساز برای استفاده تو خونه راحتتره و بیمار زودتر باهاش کنار میاد چون فقط اکسیژن میده و فشار تنفسی ایجاد نمیکنه. ونتیلاتور چون روی دم و بازدم اثر مستقیم داره و معمولا نیاز به ماسک یا اتصال دقیق داره، برای بعضی بیمارا استرسزاست. البته تنظیم درست دستگاه و آموزش صحیح میتونه خیلی از این مشکلات رو کمتر کنه
یه چیزی که خیلیها قاطی میکنن اینه که فرق دستگاههای کمک تنفسی با ونتیلاتور چیه. مثلا بای پپ یا سی پپ دقیقا کجای این ماجرا قرار میگیرن
اکسیژن ساز فقط اکسیژن غلیظتر میده و کاری به فشار تنفس نداره. دستگاههای کمک تنفسی مثل بای پپ و سی پپ علاوه بر هوا، فشار مثبت هم ایجاد میکنن تا نفس کشیدن راحتتر بشه. این دستگاهها معمولا بین اکسیژن ساز و ونتیلاتور قرار میگیرن و برای بیمارایی استفاده میشن که هنوز نفس میکشن ولی به کمک بیشتری نیاز دارن
اگه خانوادهای بخواد برای مراقبت در منزل تصمیم بگیره، از نظر هزینه، ایمنی و دردسر نگهداری، کدوم گزینه معمولا منطقیتر و کم ریسکتره
برای بیشتر موارد خانگی، اکسیژن ساز انتخاب سادهتر و کم دردسرتره چون استفادهش راحتتره و ریسک کمتری داره. ونتیلاتور نیاز به تنظیم دقیق، آموزش جدی و نظارت دائم داره چون مستقیما روی نفس کشیدن اثر میذاره. بهتره قبل از هر تصمیمی، شرایط بیمار دقیق بررسی بشه و آموزش استفاده از دستگاه جدی گرفته بشه
تو این مقاله درباره تفاوت ونتیلاتور و اکسیژن ساز خوندم و برام جالب بود که هر دو به یک هدف نیستن و بسته به شرایط بدن مریض انتخاب میشن، ولی همیشه این سوال تو ذهنم بوده که وقتی اکسیژن ساز رو میذارن کنار تخت مریض، یعنی وضعیتش نسبت به ونتیلاتور بهتره یا صرفاً ابزار متفاوتیه، چون بعضیها فکر میکنن اکسیژن ساز یعنی مریض دیگه نیازی به کمک تنفسی نداره که واقعیت اینه؟
تفاوتش اینه که اکسیژن ساز وقتی استفاده میشه که مریض هنوز خودش تا حدی نفس میکشه ولی نیاز به کمک برای رساندن اکسیژن کافی به خون داره، این حالت خیلی از مریضهایی که تنگی نفس دارن یا اکسیژنشون پایین میاد میتونه باشه، ولی وقتی نفس کشیدن خودش خطرناک یا ناکافی باشه و عضلات تنفسی خسته بشن، ونتیلاتور وارد میشه تا کاملاً تنفس رو کنترل کنه، این دو تا ابزار رو نمیشه یکی دونست چون هر کدوم برای مرحله متفاوت نیاز بدن طراحی شدن، اکسیژن ساز به معنی بهتر بودن ۱۰۰ درصد نیست، بلکه یعنی در اون لحظه بدن هنوز میتونه تنفس رو تا حدی انجام بده و فقط کمک اکسیژن لازم داره
من همیشه وقتی میشنوم ونتیلاتور به کار میره یاد لولهای میافتم که مستقیم میره تو گلوی مریض و احساس میکنم خیلی جدیه، تو مقاله گفتید این ابزار وقتی به کار میره که بدن نتونه خودش نفس بکشه، ولی این که بدن نتونه نفس بکشه چه علامتهایی داره، یعنی فقط اکسیژن پایینه یا نفسکشیدن سخت شده یا چیز دیگهای هم هست؟
وقتی بدن خودش نمیتونه نفس بکشه فقط پایین بودن اکسیژن نیست، گاهی دی اکسیدکربن هم بالا میره چون بدن نمیتونه خوب دفعش کنه، یا عضلات تنفسی خسته شدن و نفس کشیدن خیلی سخت شده، یا سطح هوشیاری پایین اومده و مریض خودش نمیتونه راه هوایی رو باز نگه داره، در این شرایط ونتیلاتور کمک میکنه تا همه این کارها رو انجام بده و بدن فرصت ریکاوری داشته باشه، به همین خاطر حضور ونتیلاتور جدیتره چون فقط اکسیژن نمیده بلکه تنفس کامل رو پشتیبانی میکنه
تو مقاله گفتین اکسیژنسازها تو خونه هم قابل استفادهان و برای مریضهایی که مشکل ریوی دارن میتونه مفید باشه، من کمی درباره شرایط استفاده خوندم ولی نمیدونم آیا اگر اکسیژنساز طولانیمدت استفاده بشه اثرات منفی یا وابستگی به وجود میاره یا نه، چون بعضیها میگن بدن عادت میکنه و نفس خودش ضعیف میشه
حقیقت اینه که اکسیژنساز وقتی تجویز میشه که بدن نتونه اکسیژن کافی جذب کنه، ولی استفاده طولانیمدت باعث وابستگی فیزیکی نمیشه، بدن از اکسیژن بهتر عمل میکنه چون کمتر خسته میشه، اما هدف اینه که با درمان زمینهای، وضعیت تنفس بهتر بشه و نیاز به اکسیژن کاهش پیدا کنه، اگر قلب یا ریه مشکل زمینهای داشته باشن، استفاده درست و تحت نظر پزشک کمک میکنه کیفیت زندگی بالاتر بره، ولی اگر بدون دستور پزشک و نظارت باشه، ممکنه مشکلات کنترل نشده مثل افت فشار یا احساس خستگی بیشتر بشه، بنابراین اکسیژنساز خودش باعث وابستگی نمیشه بلکه باید بخش از برنامه درمانی باشه
من همیشه وقتی درباره ونتیلاتور میشنوم تصور میکنم وضعیت مریض خیلی وخیمه، ولی تو متن اومد که بعضی وقتها موقتی و برای ریکاوری استفاده میشه، سوال من اینه چه مدت معمولاً یه مریض به ونتیلاتور نیاز داره و آیا این مدت با توجه به بیماری زمینهای فرق میکنه، چون بعضیها میگن چند روزه قطع میکنن و بعضیها هفتهها طول میکشه
مدت زمان استفاده از ونتیلاتور کاملاً بستگی به علت تنفسی و واکنش بدن به درمان داره، بعضی مریضها فقط چند روز نیاز دارن تا ریههاشون بهتر کار کنن و عضلات تنفسی دوباره قوی بشن، ولی اگر بیماری زمینهای مزمن باشه یا عفونت شدید باشه یا آسیب ریه عمیقتر باشه، ممکنه هفتهها طول بکشه تا وضعیت پایدار بشه، تیم درمان روز به روز وضعیت رو پایش میکنه و وقتی علائم حیاتی پایدار بشه و بدن بتونه بدون کمک کامل تنفس کنه، به تدریج از ونتیلاتور جداش میشن، پس مدتش قابل پیشبینی دقیق نیست و بسته به پاسخ بدن متغیره
این مقاله تفاوت ونتیلاتور و اکسیژنساز رو خیلی خوب توضیح داده ولی برای من روشن نیست که آیا بعضی مریضها ممکنه اول با اکسیژنساز شروع کنن و اگر بهتر نشدن بعد برن ونتیلاتور، یا این که این دو مسیر کاملاً جداست و پزشک از اول تصمیم میگیره کدومش رو لازمه، چون بعضیها فکر میکنن اگه اکسیژن ساز جواب نده یعنی اشتباه شده از اول؟
نه، مسیرش همیشه ثابت نیست و در واقع این دو ابزار میتونن در مراحل مختلف به کار بیان، پزشک بسته به وضعیت اولیه مریض تصمیم میگیره آیا اکسیژنساز کافیست یا نه، ولی اگر با اکسیژنساز وضعیت بهتر نشه و تنفس هنوز ناکافی باشه یا دی اکسیدکربن بالا بمونه، اون وقت ممکنه نیاز به پشتیبانی کاملتر با ونتیلاتور پیش بیاد، این به معنی اشتباه نیست بلکه یعنی نیاز بدن تغییر کرده و درمان باید ارتقا پیدا کنه، هدف همیشه اینه که کمترین کمک ممکن رو بدیم تا بدن خودش بتونه بهتر عمل کنه، و اگر لازم شد ابزار قویتر وارد بشه تا بحران کنترل بشه.